Khởi động nhiều hệ điều hành với Windows XP [Lưu Trữ]

boy suy tinh

08-06-2005, 01:42 PM

Một phiên bản hệ điều hành mới cũng giống như đôi giày mới: nhìn qua thì có vẻ tốt nhưng không biết có vừa chân hay không nếu chưa đi thử một thời gian. Điều này cũng đúng với Windows XP. Vậy có thể cho PC chạy phiên bản Windows cũ đồng thời với XP để có thể thích ứng dần với hệ điều hành mới theo bước đi riêng của mình được không? Hoàn toàn có thể được.

Quá trình cài đặt Windows XP cho phép bạn giữ lại hệ điều hành cũ bằng cách thiết lập khởi động nhiều hệ điều hành (multiboot) cho PC. Mỗi lần khởi động hệ thống, khi Windows XP chạy, chương trình nạp sẽ cho phép bạn chọn lựa để chạy XP hay chạy hệ điều hành cũ.
Trước khi bắt đầu, phải sao lưu tất cả dữ liệu của bạn. Xin nhắc lại: nhớ sao lưu toàn bộ dữ liệu! Windows XP và các tiện ích quản lý khởi động sẽ thay đổi bản ghi thông tin khởi động chính trên đĩa cứng. Thông thường công việc này rất an toàn, nhưng chỉ cần một lỗi nhỏ cũng có thể gây tai họa. Tốt nhất là dùng một chương trình như Drive Image của PowerQuest để sao lưu toàn bộ đĩa.
Nạp đĩa CD-ROM cài đặt XP vào PC. Nếu nó không tự động chạy, bạn nhấn Start.Run và gõ X: setup, trong đó X là tên chữ được gán cho ổ CD-ROM của b ạn. Trên màn hình Welcome to Windows Setup, bạn chọn New Installation (Advanced) bên dưới Installation Type. Tiếp tục quá trình cài đặt này cho đến khi nhìn thấy trang Setup Options. Đầu tiên chọn Advanced Options và sau đó chọn 'I want to choose the install drive letter and partition during setup'. Bạn chọn một tên chữ khác với chữ mà hệ điều hành hiện tại của bạn đang dùng (thường là chữ C ). Nếu tất cả các phân vùng đĩa có sẵn đã được dùng hết, bạn phải cài đặt XP trên phân vùng mà hệ điều hành của bạn còn để lại, việc tạo một phân vùng mới cho Windows XP thường không gặp vấn đề gì.
Hệ thống của bạn sẽ xem một phân vùng đĩa như là một khu vực lưu trữ dữ liệu riêng biệt - như là một ổ đĩa cứng, ổ đĩa CD-ROM, hay đĩa mềm. Trong khi ổ đĩa CD-ROM hay ổ đĩa mềm chỉ có thể là một phân vùng thì không gian của ổ đĩa cứng có thể được gán tên chữ ổ đĩa hoặc được chia thành nhiều phân vùng có các tên chữ ổ đĩa riêng của chúng.
Muốn bổ sung thêm một phân vùng cho ổ đĩa hiện hành, bạn phải có đủ không gian đĩa còn trống tương ứng với Windows XP: tối thiểu là 1,5GB, tốt hơn là 2GB. Để chuyển không gian trống nào đó trong ổ đĩa thành một phân vùng mới, bạn phải dùng phần mềm phân vùng như PartitionMagic 7 của PowerQuest hoặc Partition Commander của V Communications (phần mềm Fdisk của Windows có thể thực hiện công việc này miễn phí, nhưng nó yêu cầu phải xóa tất cả dữ liệu trên đĩa).
Cả PartitionMagic 7 lẫn System Commander 7 của V Communication đều có tiện ích đĩa khởi động tốt hơn so với tiện ích này trong Windows XP. Ví dụ, System Commander có một hướng dẫn rất tiện dụng. Nếu muốn cài đặt hai hay nhiều hệ điều hành trên PC, hoặc cài đặt thêm một hệ điều hành thứ hai sau khi Windows XP đã được cài đặt, thì khôn ngoan nhất là dùng một trong hai chương trình này để phân vùng ổ đĩa.
Có một số ứng dụng đã được cài đặt với hệ điều hành cũ, có thể không hoạt động được với Windows XP mới. Nếu còn không gian đĩa dự trữ, bạn có thể tránh việc tranh chấp căng thẳng này bằng cách cài đặt lại các chương trình này từ trong Windows XP. Chỉ cần bảo đảm bạn cài đặt chúng vào một phân vùng đĩa khác với phân vùng đĩa của hệ điều hành cũ.
Khi cài đặt Windows XP bạn sẽ được hỏi có muốn cập nhật đĩa cứng theo hệ tập tin NT (NTFS) hay không. Nếu bạn dự định nâng cấp PC của mình lên XP từ Windows 2000 và không có kế hoạch cài đặt Windows 9x, bạn có thể trả lời có. Nhưng nếu muốn cài đặt thêm Windows 9x, bạn trả lời không. Windows 9x không thể đọc ra hoặc viết vào các phân vùng được format theo NTFS, nó chỉ làm việc được với các phân vùng dùng hệ thống tập tin FAT hoặc FAT32 (hình 1).

Bùi Xuân Toại
PC World 4/2002

Gỡ bỏ phần mềm do thám # @ & * ra khỏi máy tính

Đã có lúc nào bạn tải xuống một phiên bản mới của Netscape Communicator hoặc RealPlayer và phát hiện ra rằng mình chỉ nhận được một người khách không mời là “download manager” trong giao dịch đó hay chưa? Nếu cho rằng download manager (trình quản lý tải xuống) là vô hại thì bạn đã sai lầm. Thực ra nó có ích cho một ai đó, chứ không phải cho chính bạn.
Những công cụ như RealDownload của Real, SmartDownload của Netscape, và GoZilla của Radiate đều có cùng một mục đích: theo dõi và ghi lại các hoạt động tải xuống của bạn, và sau đó gửi cho bạn những quảng cáo web đã được định hướng về các hoạt động đó. Những chương trình này không phải là những kẻ tọc mạch duy nhất. Hàng trăm phần mềm miễn phí, phần mềm chia sẻ, kể cả những trình ứng dụng thương phẩm, đều có chứa những thành phần ghi chép mọi hoạt động trực tuyến của bạn và chuyển giao những thông tin đó cho server của công ty quảng cáo.
Không chỉ các chương trình này theo dõi bạn (thường là sau khi đã làm cho bạn ít chú ý nhất đến hành động này), mà bạn còn bị theo dõi thông qua kết nối internet. Việc gỡ bỏ cài đặt ứng dụng chính thường làm cho phần mềm do thám mất tác dụng. Nếu bạn dùng kết nối quay số, những chương trình theo dõi công việc trực tuyến sẽ nghỉ hoạt động khi bạn ngắt kết nối.
Rất may, bạn không phải cam chịu đối với phần mềm do thám. Kể từ khi xuất hiện đầu tiên cách đây nhiều năm (xem lời chào mừng của Steve Gibson ở phần chủ đề của grc.com/optout.htm), nhiều hãng phần mềm đã loại bỏ phần mềm do thám ra khỏi các sản phẩm của họ (GetRight của Headlight Software là một ví dụ) hoặc cung cấp các công cụ để người dùng có thể loại bỏ nó. Nhưng cách cư xử tốt nhất đối với phần mềm do thám là tìm cho ra các ứng dụng nào có chứa nó rồi chọn những ứng dụng thay thế tương đương miễn phí. Trong một số trường hợp, bạn được tùy ý có chọn việc cài đặt phần mềm do thám hay không trong quá trình cài đặt chương trình chính. Trong các trường hợp khác, bạn có thể mua một phiên bản thương phẩm của cùng ứng dụng đó mà không có bộ phận do thám.
Trước khi tải xuống và cài đặt một ứng dụng nào đó, bạn hãy cố tìm ra nó trên một trong các cơ sở dữ liệu trực tuyến về phần mềm do thám. Cơ sở Spychecker ( www.spychecker.com ) là một dịch vụ như vậy, và Spy Cheser của Camtech 2000 (find.pcworld.com/18261) là một cơ sở dữ liệu rất tốt có thể tải xuống, bao gồm gần 100 ứng dụng có chứa phần mềm do thám (xem hình).
Phát hiện những phần mềm do thám
Đề phòng là rất tốt, nhưng làm cách nào để tống khứ những phần mềm do thám đã thâm nhập vào hệ thống của bạn? Sau đây là những đề nghị: Trước hết bạn gỡ bỏ cài đặt đối với mọi ứng dụng trong máy tính mà bạn không dùng đến (làm việc này cũng rất tốt ngay cả khi những chương trình đó không chứa bộ phận do thám). Sau đó bạn thực hiện tổng kiêm kê các ứng dụng mà bạn dùng và so sánh bản danh sách đó với cơ sở dữ liệu Spychecker. Ghi lại tên tác giả của phần mềm do thám trong từng trường hợp phát hiện được, và gỡ bỏ cài đặt chương trình chủ của nó.
Kế tiếp, bạn tải xuống và chạy tiện ích gỡ bỏ cài đặt của chính tác giả đã tạo ra phần mềm do thám đó, nếu có. Ví dụ, bạn đến www.radiate.com/privacy/remover.html để tải xuống tiện ích loại bỏ phần mềm do thám Aureate của Radiate.
Cuối cùng, bạn tải xuống và chạy tiện ích phát hiện và loại bỏ phần mềm do thám Ad-aware miễn phí của Lavasoft ( www.lavasoftusa.com ). Tiện ích Ad-aware cho phép tiến hành quét kiểm tra đều khắp trên bộ nhớ, Registry và các ổ đĩa của hệ thống để truy tìm phần mềm do thám, đồng thời nó cũng cho phép bạn quyết định loại bỏ phần mềm do thám vừa phát hiện đó hay vẫn để nó duy trì hoạt động, theo từng trường hợp.

Bùi Xuân Toại
PC World Mỹ 3/2002

Đây có phải là phần mềm do thám? Hãy kiểm tra trước khi bạn tải xuống trong CSDL miễn phí Spy Chaser.
Thông tin mới nhất về D32
Phiên bản D32 (28/02/2002) cập nhật các virus đang lây phổ biến như Elkern.cav.@MM.W32, Klez.e.@MM.W32, Demiurg.@MM.W32... Đây là phiên bản mừng ngày D32 tròn 1 tuổi, có nhiều cải tiến đáng kể:
Thông báo chính xác từng tên file thực hiện các tác vụ trong máy. Người dùng sử dụng chức năng “Tác vụ” của D32 để theo dõi các file đang quản lý các tác vụ chạy ngầm, kể cả các virus đang thường trú trong bộ nhớ.
Chức năng “Bảo vệ mật khẩu” được giản lược bằng tuỳ chọn On/Off, áp dụng cho tất cả các user sử dụng trên máy hiện tại.
Giao diện phân loại tập tin được thiết kế lại, dễ sử dụng và đẹp hơn.
Khắc phục lỗi D32INI trên Windows NT/2000.
Màn hình chào mừng được thiết kế hoàn toàn mới, đầy ấn tượng.
Số lượng virus tăng hơn 20 con, nhưng kích thước D32 nhỏ gọn hơn.
Để sử dụng D32 mới, cần cài đặt toàn bộ phiên bản mới và không cần gỡ bỏ D32 cũ.
Bạn đọc có nhu cầu cập nhật vui lòng liên hệ với tạp chí Thế Giới Vi Tính - PC World Việt Nam tại các địa chỉ sau:
Tòa soạn TP. HCM: 79 Trương Định, Q.1, TP. HCM
Văn phòng Hà Nội: 466 Nguyễn Chí Thanh, Q. Đống Đa, Hà Nội
Làm chủ quá trình nâng cấp Windows XP

Việc quyết định có nâng cấp phiên bản Windows đang dùng lên Windows XP hay không cần phải cân nhắc. Dĩ nhiên XP có một số tính năng mới tốt hơn và ổn định hơn so với các thế hệ trước, nhưng nó cũng yêu cầu bạn phải có tài nguyên hệ thống đủ mạnh; đồng thời nó không tương thích với một số phần mềm cũ trước đây; và sau đó là giá khá đắt: phiên bản nâng cấp của XP Home giá 99 USD; còn nâng cấp lên XP Pro bạn sẽ phải trả 199 USD.

Để có được những giá trị của nâng cấp XP, bạn phải trả lời một số câu hỏi, không chỉ là có nên nâng cấp hay không, mà còn là có thể nâng cấp được hay không với PC hiện tại của bạn. Nếu là có thể, bạn còn phải cân nhắc xem những lợi ích sau này có đáng giá với công của phải bỏ ra khá lớn hiện nay hay không, nhất là trường hợp bạn đang dùng máy tính loại cũ.
Và cuối cùng, trước khi nâng cấp lên XP, bạn phải thực hiện một số công việc. Sau đây là một bản tổng quan về những quyết định trong quá trình nâng cấp. Để có những thông tin chi tiết về hệ điều hành mới này, mời bạn đọc lại bài 'Windows XP trong và ngoài' trang 33, PCWorld VN số 11/2001 (hay đến địa chỉ find.pcworld.com/15120).
Bùi Xuân Toại
PC World Mỹ 3/2002

PC của bạn có thể nâng cấp được hay không?

1.PC của bạn bao nhiêu tuổi? Nếu dưới một tuổi, việc nâng cấp lên Windows XP sẽ rất dễ. Trong suy nghĩ cân nhắc sẽ ít dứt khoát hơn đối với các PC nằm trong khoảng giữa một và hai tuổi. Nếu PC của bạn quá hai tuổi thì tốt nhất là giữ nguyên tình trạng hiện có hoặc mua một PC mới đã cài sẵn XP.
2. Bạn đang chạy phiên bản Windows cũ? Nếu đang chạy Windows 95 hay Windows 3.11, bạn không đủ tiêu chuẩn để dùng phiên bản nâng cấp của XP; thay vào đó bạn phải mua một phiên bản cài đặt đầy đủ (199 USD đối với phiên bản Home và 299 USD đối với phiên bản Pro).
3. Tham vấn hãng chế tạo PC của bạn. Nhiều web site của các hãng bán máy có phần dành riêng đăng tải các ghi chú và lời khuyên về việc nâng cấp lên XP. Nếu không có hãy vào phần hỗ trợ của site và tìm đúng kiểu PC của bạn. Có thể bạn sẽ tìm thấy khuyến cáo không nâng cấp XP (như được trình bày ở đây). Nếu PC của bạn là máy tự lắp ráp, bạn chuyển sang các bước 4, 5, và 6.

4. Kiểm tra phần cứng của PC. Mặc dù Microsoft quy định bộ xử lý 300 MHz là giới hạn tối thiểu đối với Windows XP, nhưng sẽ tốt hơn khi bạn có ít nhất là loại CPU 500MHz. Thêm vào đó, bạn sẽ cần không dưới 128MB RAM (256MB RAM sẽ tốt hơn). Đồng thời, bạn cũng phải có ít nhất là 1,5GB không gian đĩa cứng trống.
5. Chạy PCWorld.com XP Readiness Test. Trình XP Readiness Test của PCWorld.com ( www.pcworld.com/xpready ) là một chương trình chẩn đoán tương tác do PC World cộng tác biên soạn cùng với PC Pitstop. Chương trình này sẽ kiểm tra hệ thống của bạn để biết nó sẽ đáp ứng như thế nào đối với việc nâng cấp XP và sẽ khuyến cáo sửa chữa cần thiết.
6. Chạy Upgrade Advisor. Để có một đánh giá toàn diện về sự tương thích với XP của PC, có thể dùng chương trình Upgrade Advisor của Microsoft. Nó bao quát tất cả các phiên bản của XP. Để kiểm tra PC của mình trước khi mua hệ điều hành đầy đủ này, bạn đến địa chỉ find.pcworld.com/14081 và tải xuống trình Upgrade Advisor 50MB.
Bạn phải nâng cấp?

1.PC của bạn có ổn định? Nếu cài đặt Windows hiện có của bạn đang hoạt động bình thường, thì tốt nhất là giữ nguyên những cái mà bạn đang có. Nhưng nếu đang gặp tai họa vì thỉnh thoảng máy bị treo hay xuất hiện màn hình rỗng với màu xanh chết chóc thì đây là lúc phải nghiêm túc xem xét việc nâng cấp.
2. Bạn đang dùng những ứng dụng và phần cứng nào? Những ứng dụng cũ, những chương trình chạy trên DOS, và một số bộ phận phần cứng có thể không hoạt động chính xác hoặc hoàn toàn không hoạt động trong Windows XP (xem mục 6 của điểm A).
3. Bạn dự định sẽ dùng những ứng dụng nào? Nếu bạn muốn có trong tay những tiệc ích của các ứng dụng mới nhất (như Microsoft Office XP, chẳng hạn) hoặc muốn thâm nhập vào các lĩnh vực của phương tiện kỹ thuật số (hình ảnh, âm nhạc, hoặc video), thì XP là một lựa chọn khôn ngoan. Nó có sức mạnh, tính ổn định, và các công cụ để kiểm soát các ứng dụng mới nhất.

Phiên bản gia đình hay phiên bản chuyên nghiệp?
1. Bạn đang chạy phiên bản Windows nào? Nếu đang chạy Windows NT hay 2000 thì hướng nâng cấp duy nhất của bạn là Windows XP Professional (chuyên nghiệp). Chỉ những người đang dùng Windows 98, 98SE, hay Me thì mới suy tính để chọn phương án nâng cấp lên phiên bản Home (gia đình) của XP.
2. Bạn cần những tính năng mới nào? Bạn sẽ phải nâng cấp hệ thống của mình lên phiên bản professional của XP nếu bạn thuộc một trong các trường hợp sau đây:
Bạn dùng Windows trong môi trường văn phòng.
Bạn có PC loại trang bị nhiều bộ xử lý.
Bạn muốn từ xa truy cập vào hệ thống XP của mình bằng một PC khác. Bạn muốn bảo vệ những dữ liệu nhạy cảm của mình bằng hệ thống tập tin mã hóa.
Bạn muốn hạn chế việc truy cập vào PC của mình thông qua mạng.
Bạn quản lý nhiều hệ thống XP.
Bắt đầu nâng cấp

Bạn đã có XP và đã sẵn sàng cài đặt nó. Tuy nhiên trước khi bắt đầu bạn phải thực hiện một số bước quan trọng.
1. Nâng cấp phần cứng (nếu cần thiết). Nếu cần tăng cường RAM hoặc lắp đặt một ổ cứng lớn hơn, hãy thực hiện ngay vào lúc này. Vào địa chỉ website www.pcwstepbystep.com tìm đọc các bài báo đặc biệt của PC World về các nâng cấp phổ biến.
2. Thực hiện sao lưu toàn bộ. Windows XP sẽ gây nhiều thay đổi cơ bản trong PC của bạn, do vậy cần phải sao lưu toàn bộ hệ thống trước khi thay đổi.
3. Tìm sẵn những driver và những cập nhật mới nhất. Mặc dù Windows XP đã có những driver dùng cho hầu hết các phần cứng thông dụng, nhưng tốt nhất là có sẵn trong tay những driver mới nhất cho card đồ họa, card âm thanh, và những thiết bị khác mà website của hãng sản xuất hướng dẫn. Đồng thời cũng tìm các cập nhật XP cho các phần mềm ứng dụng của bạn.
4. Loại bỏ các phần mềm không tương thích. Nếu quyết định thực hiện việc nâng cấp thay vì cài đặt mới (xem E), bạn phải gỡ cài đặt mọi phần mềm mà Windows XP Upgrade Advisor đã cho biết là không tương thích. Bạn sẽ không thể loại bỏ được chúng khi đã cài đặt XP.
Nâng cấp hay cài đặt mới?
Bạn có đĩa cứng thứ hai hay phân vùng thứ hai của đĩa cứng trong PC của bạn không? Nếu có, bạn có thể chọn phương án cài đặt thẳng đối với Windows XP mà Microsoft gọi là New Installation. Làm như vậy bạn sẽ được một hệ thống khởi động kép, cho phép bạn có thể chạy XP hay chạy phiên bản cũ của Windows lúc khởi động.

Cài đặt mới cho phép bạn có thể thử dùng XP mà không động chạm đến hệ điều hành và các ứng dụng đã có trước. Mặc dù vậy, cài đặt mới sẽ không di chuyển các phần mềm của bạn sang XP, bạn sẽ phải cài đặt lại các phần mềm này để dùng chúng trong XP.
Nếu không cài đặt mới mà chỉ nâng cấp lên XP, các ứng dụng và dữ liệu của bạn sẽ tự động chuyển sang XP, và bạn vẫn có thể xóa bỏ cài đặt Windows XP sau này nếu muốn. Nhưng trong trường hợp này bạn sẽ mất hết mọi ứng dụng (và các dữ liệu liên quan) mà bạn vừa cài đặt sau khi nâng cấp lên XP.
Microsoft khuyên nên nâng cấp, nhưng cài đặt mới sẽ tránh cho bạn nhiều vất vả, nhất là khi bạn có sẵn nhiều không gian đĩa trống. Nếu không có ổ đĩa cứng thứ hai hoặc phân vùng đĩa lớn sẵn trong máy, hãy vào find.pcworld.com/17901 để có những lời khuyên về việc điều chỉnh các phân vùng trên ổ đĩa cứng.

Hệ thống tập tin NTFS hay FAT32?
Chọn hệ thống tập tin. Bạn có thể chọn nâng cấp hệ thống tập tin FAT32 đang dùng của mình lên hệ tập tin NTFS (New Technology File System) khi cài đặt Windows XP. Hệ NTFS cho phép bạn sử dụng không gian đĩa tốt hơn và độ tin cậy của nó cao hơn hệ FAT32 mà Windows 98, 98SE, và Me đang dùng. Nâng cấp lên NTFS là một chọn lựa đúng, nhưng nếu đang dùng hệ thống khởi động kép đối với Windows XP, bạn sẽ không thể thâm nhập vào phân vùng đĩa NTFS từ các phiên bản cũ của Windows.
Kết thúc
Nếu đã thực hiện theo đúng các bước trình bày trên, và vượt qua hết tất cả các điều quy định, bạn sẽ không gặp trục trặc nào trong việc kết thúc cài đặt Windows XP. Chẳng may có bị treo máy trong khi đang cài đặt, bạn hãy bình tĩnh tắt máy, đợi một phút rồi mở máy trở lại. Trường hợp bị trục trặc sau khi cài đặt, HelpandSupportCenter trên PC (chọn Start.Help) sẽ cho bạn những thông tin thích hợp.