PDA

View Full Version : SV chống tiêu cực: "Chuyện lạ" ở giảng đường?



mạnh phú
30-12-2006, 03:11 PM
(VietNamNet) - Nhiều sinh viên đã dám đứng lên tố cáo những tiêu cực ngay trong nhà trường. Họ thực sự là những nốt bổng trong một bản nhạc mà ''nhạc luật của nó vẫn còn đang hỗn loạn xô bồ''. Nhưng...

Những “Đông ki sốt” thời hiện đại



Bình An, Ngọc Lâm và nhiều SV khác của trường ĐH Quy Nhơn (Bình Định) đã phải trải qua một "Kỳ thực tập kinh hoàng" (Thanh niên số ra ngày12/04).

Chỉ khi Bình An, Ngọc Lâm dám lên tiếng thì sự việc mới được phanh phui. Trong kỳ thực tập sư phạm tại Trường tiểu học K.Đ (TP Quy Nhơn), họ đã được các thầy cô ''thẳng thắn'' gợi ý chuyện quà cáp, liên hoan...làm nhiều người phải dở khóc dở cười.

Có thể sự việc trên trong cả nước chưa nhiều người biết đến. Nhưng có một dạo thành phố biển Quy Nhơn yên bình đi đâu người ta cũng hỏi nhau: có biết Bình An, Ngọc Lâm không ? Và họ chăm chú xem mọi việc sẽ đi đến đâu.

Cuối cùng thì sự lên tiếng của họ cũng được đáp lại. Ngay sau vụ việc vỡ lở, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định đã gửi công văn yêu cầu Giám đốc Sở GD-ĐT, Phòng GD-ĐT thành phố điều tra làm rõ sự việc và sẽ có biện pháp xử phạt nghiêm minh.

Mới đây là một trường hợp sinh viên có nickname seekvn2000 (SV ĐH Bách khoa) khi ''không chịu nổi sự bất công'' đã đứng lên tố cáo thầy mình trên diễn đàn Edu.net vì thầy đã ''nhận và trả quà cho sinh viên'' vào dịp 20/11. Thế là thầy - Trưởng bộ môn thiết kế máy và rô bốt của trường đã bị kiểm điểm và buộc phải từ chức. Khi mọi người hỏi “bạn làm thế không sợ bị thầy trù dập sao”, “seekvn2000” đã mạnh dạn trả lời: ''nếu cứ im lặng mãi thì sự thật sẽ chẳng bao giờ được sáng tỏ''.

Gần đây là vụ ''Đổi tình lấy điểm'' ở Trường CĐ Phát thanh - Truyền hình Trung ương. SV Vân Anh tố cáo chính thầy dạy của mình đã gạ đổi tình lấy điểm một cách trắng trợn.

Chúng ta cứ tin tưởng rằng hàng ngày ở đâu đó vẫn có những tiếng ''nổ'' do những SV tạo ra. Đó là những tín hiệu đáng mừng, ít nhiều đã tạo nên ảnh hưởng tích cực.

Vấn đề là làm sao có cơ chế bảo vệ người chống tiêu cực, để những “Đôngkisốt” thời hiện đại không đơn độc khi lên tiếng về những tiêu cực ở giảng đường.

Vẫn là “chuyện lạ”?

Đa phần SV chỉ lên tiếng khi đã không thể chịu nổi. Những người mà họ đứng lên tố lại là những người gần gũi, quen thuộc. Thậm chí đó là những người thầy người cô mà bình thường họ phải kính trọng.

Khi không còn con đường nào khác thì mọi chuyện mới được đưa ra ánh sáng. Trong khi mọi người im lặng thì họ lại dám lên tiếng. Tất nhiên, khi ''động vào'' một bộ phận của cả một hệ thống, không ít người bĩu môi: chỉ như muối bỏ bể...

Cũng có một thực tế là những SV dám đứng lên chống tiêu cực thường là SV năm cuối. Vân Anh đang chuẩn bị thi tốt nghiệp, Seekvn2000 cũng làm đồ án chuẩn bị ra trường. Bình An, Ngọc Lâm thì đã hoàn thành đợt thực tập, chuẩn bị trở thành những giáo viên thực thụ...

Phải chăng “áp lực” ám ảnh vẫn rất lớn, nên chỉ khi sắp ra trường, họ mới dám lên tiếng?

Những nốt bổng, đó là cái nhìn ở phía tích cực. Còn những nốt trầm thì sao?

Phải thừa nhận rằng, SV thờ ơ với tiêu cực là phổ biến.

Chị Lâm Phương Thanh, Chủ tịch Hội Sinh viên Viên Nam cho hay: ''điều đáng ngại nhất là thái độ thờ ơ của SV đối với tiêu cực. Trong thời gian qua không có mô hình, cách thức nào phù hợp nhằm giáo dục đạo đức, lối sống cho SV''.

Tâm lý phổ biến của SV hiện nay là ngại va chạm, luôn lo lắng ''đấu tranh thì tránh đâu'' nên đa phần là nhẫn nhịn chịu đựng.

Cách đây mấy tháng khi còn là SV, tôi có một số bài viết ''SV và những ''trò khéo vặt'' (vietnamnet.vn 28/2) nói về một số tiểu xảo của SV; ''SV thi chép'' (Báo Bình Định 11/4) bàn về tình trạng SV chỉ biết chép trong các cuộc thi tìm hiểu.... Ngay lập tức, tôi liền nhận được những lời ''hỏi thăm'' có "khẩu khí" doạ nạt.

Khi biết tôi là người hay quan tâm đến báo chí, hai người bạn của tôi (vốn học cùng lớp với Bình An, Ngọc Lâm) bắt phải tìm bằng được tờ báo có bài ''Kỳ thực tập kinh hoàng'' cốt để người nhà thấy được vì sao họ đi thực tập lại tốn kém đến thế. Khi đó, họ coi 2 SV là những "người hùng" nhưng lại tỏ ra lo lắng cho số phận của 2 bạn. Thậm chí còn lo lắng cho cả khoá sau khi đi thực tập sẽ bị trường đó ''trả thù''.

"Nói không với tiêu cực" phải bắt đầu từ “những người trong cuộc”. Bản thân mỗi SV phải tự trang bị cho mình một bản lĩnh dám đương đầu với những sai trái để tìm cách loại trừ.

Việc đầu tiên là bản thân mỗi sinh viên phải đứng ngoài những tiêu cực.

Tuy nhiên, để việc SV lên tiếng chống tiêu cực không còn là “chuyện lạ” giảng đường, cần có cơ chế, chính sách phù hợp cho những SVdám đấu tranh chống tiêu cực để bảo vệ khuyến khích và động viên họ.


nguồn:báo vietnamnet.vn
người gửi:VŨ MẠNH PHÚ LỚP 57CDB6

mạnh phú
30-12-2006, 03:14 PM
(VietNamNet) - Chuyện những người trẻ, đi học thì “cãi” lại thầy cô, đi làm thì “cãi” sếp là một chuyện khó đánh giá. Nhưng, biết “cãi” tích cực thì, sao không bỏ một lá phiếu hoan nghênh nhỉ?


Trong một giờ học của trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐHQG Hà Nội). Ảnh: LAD
Giảng đường 402, Học viện Báo chí và Tuyên truyền. 15h, môn Lý luận văn học.

“Còn 2 tiết nữa cơ, sao mà lâu thế!”. H.B không buồn rời mắt khỏi tờ báo, gục gặc cổ đáp lời người bạn đã nằm bò trên mặt bàn. Vài giây sau, cả hai đứa bật đầu dậy như lò xo, cùng nhịp bật với vài chục cái đầu khác, khi một tiếng nói…lạ vang lên dõng dạc: “Thưa cô, theo em, âm nhạc mới là thứ có khả năng tác động đến mọi đối tượng – không phải là văn học”.

Cả lớp ngừng thở chừng 10 giây, ánh nhìn tạo thành luồng chuyển từ “nhân vật dũng cảm” đến cô giáo, lại từ cô giáo đến “nhân vật dũng cảm”. Giây thứ 11, khối đông đó nổ bung ra với đủ mọi quan điểm, chính kiến.

Hơn mọi nỗ lực suốt từ đầu buổi của giảng viên, rõ ràng ý kiến phản bác của một sinh viên đã gây ra hiệu quả “kích nổ”!

8X không im lặng: "3 trội"

Thực ra đây là một chuyện dễ hiểu ở giảng đường 8X, khi mà những người trẻ thực sự không còn hứng thú với phương pháp giảng dạy truyền thống thầy đọc, trò chép nhưng không nhiều người tự thân thay đổi.

Sự sẵn sàng, chủ động chiếm lĩnh kiến thức của người học bằng cách nêu thắc mắc, lật lại vấn đề, thậm chí phản bác vấn đề (nhiều khi cả với vấn đề đã được “mặc định” là chân lý) không chỉ có tác dụng với chính bản thân người đó mà còn tạo ra hiệu ứng tích cực đối với tập thể.

Cô Huệ, giảng viên của câu chuyện trên đây nói lại: “Cô hơi bất ngờ. Các em đưa ra một số ý kiến có tính phát hiện và khá thuyết phục. Cả lớp chia thành 2 phe, tranh cãi rất hăng hái. 2 tiết thành ra không đủ…”.

Những 8X thích “nói khác” được thống nhất có 3 điểm nổi trội: kiến thức, sự tự tin và sự ham học hỏi.

8X được hỏi không ngại thừa nhận sự nể phục của mình đối với những nhân vật là “trung tâm kích nổ” của cả lớp: “Trước hết, họ giỏi hơn tôi ở chỗ dám công khai suy nghĩ của mình. Ngay cả trong một số trường hợp mình có hiểu ra vấn đề nhanh hơn thì cũng không có gì để kiêu hãnh hơn so với những người dũng cảm đứng dậy nói trước cả lớp: Tôi không hiểu” (Lê Nga, ĐH Ngoại thương).

TS Hoàng Văn Quang, đồng nghiệp của cô Huệ nhận định: “Những SV biết đặt ra câu hỏi là SV có tư chất, thường có học lực khá giỏi, chú ý nghe giảng. SV học không thắc mắc là SV đáng vứt đi. Giảng viên khó chịu khi SV nêu ý kiến cũng đáng như vậy”.

Thầy cô - thuốc “kích nổ”

Nhiều thầy cô khẳng định trước khi bắt đầu bài giảng: “Tôi chỉ nêu vấn đề, các anh chị sẽ tự thảo luận và giải quyết”. Đáng buồn là không phải ai nói thế cũng làm được như thế.

Tuyết Nhung (ĐH KTQD) thất vọng: “Lúc mới nghe mình cũng tấp tểnh mừng. Nhưng hiếm ai thực hiện được điều đó. Giỏi thì khoảng 5, 10 phút đầu, có thầy cô nói xong… quên luôn, chẳng có một câu hỏi nào cho sinh viên …”. N. Hạnh (cựu sinh viên ĐHBK) thông cảm: “Cũng do sinh viên mình sức ỳ lớn quá, hỏi mãi không ai đáp lời thì cũng phải thôi chứ thầy cô mặt mũi đâu…!”.

Đấy là chưa nói đến các thầy cô khó chịu khi học trò căn vặn: “Cô giảng 2 khái niệm nhận thức và ý thức. Mình đặt câu hỏi chúng khác nhau ở đâu thì cô gắt lên “Người ta đang nói cái này thì lại nói cái khác!”, rồi cô giải thích như… tát nước vào mặt!” (Huyền, Xã hội học 24, HV BC&TT). Phan Trang cùng lớp thừa nhận: “Từ đó tới hết bài giảng cô nói gì cả lớp cũng chẳng hiểu, căng thẳng muốn chết. Cũng chẳng ai dại hỏi gì thêm. Cạch!”

Không thể phủ nhận vai trò của các thành viên khác của lớp trong việc tạo điều kiện cho cá nhân trình bày quan điểm. “Mỗi lần mình đứng lên nói, chúng nó lại tỏ ra ngán ngẩm, không thèm quan tâm, có khi còn mỉa mai nữa. Cũng bị chi phối đấy, sợ bị mang tiếng chơi trội” Mỹ Lan, ĐH SPHN). Một trong số người vượt được điều đó khẳng khái: “Cũng có chứ, nhưng mặc kệ, mình phải tường minh mình trước. Các bạn sẽ hiểu và làm theo thôi. Ai cũng làm thế thì im lặng là lạc lõng! Lớp mình đây này…” (Tường Điệp, Truyền hình 22, HV BC&TT)

“Mở cửa” tư duy với văn hóa tranh luận

Hiện nay, gần như không ai phản đối hạn chế lớn của lối học "thầy đọc, trò chép” giết chết khả năng tư duy của học sinh, biến chương trình học thành một sự áp đặt nhàm chán. “Óc phê phán là một điều kiện tối cần để kiểm nghiệm tri thức và phát triển óc sáng tạo. Nếu không chấp nhận tranh luận, nếu ngăn cản những ý kiến phản biện thì xã hội khó lòng tiến bộ được” (TS Nguyễn Kiên Cường, Viện KH Vật liệu).

Cô Tú Uyên, giáo viên dạy 12 năm trường THPT Chuyên Sơn La giãi bày: “Tôi không thích học trò có thắc mắc mà không nói ra, kể cả việc phát hiện ra cô sai mà không nói gì. Nhưng mọi việc đều phải có chừng mực, không nên lạm dụng. Cô nói gì cũng căn vặn thì rất ức chế. Tôi đã từng gặp học trò thích gây chú ý như thế, các em khác cũng phát mệt theo cô”.

Lớp Địa chất K46, ĐH KHTN vẫn còn truyền tụng giai thoại về một nam sinh tên Ngọc Anh (Hải Phòng) cả gan dùng tay… đập bàn trong cuộc tranh luận với một giáo sư khi vị này quá bực tức đã có một hành động tương tự trước đó. Không biết sai đúng thế nào nhưng rõ ràng cả thầy và trò đều không nên cư xử như vậy. Nhất là với học trò. Tranh luận nhưng lễ độ, có văn hóa – đó là điều 8X cần phải ghi nhớ mỗi khi trình bày một quan điểm.

Không phải không có những kiểu cãi “phong trào”, tức là cãi a dua, ăn theo. Nguyên nhân có thể là do nịnh hót, hoặc của người thích thể hiện bản thân. Một số trường hợp khác cũng không được khuyến khích khi người phản biện có ý kiến không sâu về vấn đề đặt ra, hoặc đi quá xa vấn đề mọi người đang bàn, hoặc bảo thủ “cố đấm ăn xôi”. Lúc ấy, cãi chỉ tổ làm mất thời gian.

Với tôi, không im lặng là...



Hoài Diệp, quản trị website Ytuongvietnam.com: Chưa bao giờ tớ có ý định trên “cơ” ai cả, hỏi chỉ là muốn đạt đến gốc rễ của vấn đề. Bất cứ tình huống nào tớ cũng tìm cách lật lại vấn đề và nêu ý kiến ngay khi có cơ hội. Tớ không thích gặp riêng thầy cô, nếu nói trước cả lớp thì tớ có thể thấy ngay phản ứng, quan điểm của các bạn. Sau đó tớ chẳng bao giờ quên được vấn đề đấy cả. Dự cuộc hội thảo nào tớ cũng cố gắng đặt câu hỏi cho khách mời, đôi khi còn nghiên cứu trước từ ở nhà.



Bích Ngọc (1985, HV BC&TT): Tôi đánh giá cao tinh thần dũng cảm của những 8X không-chịu-im-lặng. Bản thân tôi không hay làm như vậy, dù có quan điểm khác. Tôi cho rằng không phải mọi thứ mình nghĩ đều cần phải nói ra. Mặt khác, càng không nên để thầy cô phật ý – nhất là khi người đó là… hàng xóm nhà mình! (bố là giáo viên, sống cùng Khu tập thể với nhiều giáo viên khác cùng trường).



Đình Linh (1984, ĐH Ngoại thương): Giờ toán hôm ấy mình quyết liệt đưa một phương pháp giải mới, cãi hăng đến nỗi cô bùng nhùng cả đầu, rốt cuộc thừa nhận là đúng.

Kiêu hãnh lắm, nhưng về nhà kiểm tra lại thấy sai toét! May mà cũng chẳng ai xem lại, mình “ỉm” đi luôn!



Hoàng Tùng (1985, Triết 23, HV Báo chí và Tuyên truyền): Tùng hay thắc mắc lắm, nhưng hiệu quả không cao.Vì kiến thức của Tùng non quá, không nhìn được vấn đề sâu. Chủ yếu là hỏi để thầy cô giảng lại cho thôi, tâm phục khẩu phục ngay!

Nguyễn Thị Hạnh (1982, học bổng Thạc sĩ của Trường ĐH Quốc tế RMIT tại Việt Nam) kể về phương pháp giảng dạy của trường mình: Giảng viên đặt vấn đề hết sức nghiêm túc, chia nhóm cho sinh viên thảo luận và đến từng nhóm lắng nghe. Họ luôn tạo cho mình cảm giác rằng: mỗi khi mình nêu lên một ý kiến, không những mình đang tiến bộ mà cả lớp đều được học hỏi ở mình. Một số anh chị đã từng học tập ở nước ngoài cũng làm “lây” phong cách tự tin sang cả lớp. Không bao giờ có chuyện này ở trường ĐH trước đây của mình.



Vũ Thùy Hương (1982, giảng viên 1 trường CĐSP): Tôi thừa nhận những giáo viên mới vào nghề như chúng tôi đôi khi “sợ” bị sinh viên căn vặn quá, nhưng vì tự ti chứ không phải tự ái. Tuy nhiên chúng tôi cũng là 8X, chúng tôi tán thành cách học có sự đối thoại.



Cô Điêu Tú Uyên (1973, giáo viên Văn, đã nêu): Có lần tôi liên hệ bài giảng với một tác phẩm văn xuôi cũ, một học sinh giơ tay xin có ý kiến. Em “chỉnh” lại chi tiết tôi nêu ra.

Tôi thẳng thắn thừa nhận: “Có thể như em nói, vì đúng là tác phẩm này lâu cô không xem lại”. Cả lớp cùng cười rất vui, tôi biết các em không hề đánh giá tôi thấp đi.

Bạn thuộc tuýp 8X nào:
a. Luôn đặt câu hỏi ở lớp, ở mỗi cuộc thảo luận, giao lưu.
b. Hay tham gia vào cuộc tranh luận khi vấn đề đã chia làm 2 phe rõ ràng.
c. Im lặng, thầy cô hỏi còn chẳng buồn trả lời nữa là cãi!

Kết quả Biểu quyết


Bạn đánh giá thế nào về những 8X không-chịu-im-lặng:
a. Ngựa non háu đá!
b. Thích bị ghét thì xin mời!
c. Làm sao mà họ lại có thể tự tin như thế được nhỉ?!

Kết quả Biểu quyết


Ý kiến của bạn về phương pháp dạy – học hiệu quả
a. Thầy đọc, trò chép là hay nhất. Dồn hết những gì thầy giảng vào đầu đi đã.
b. Thầy thuyết trình là chính, hỏi gì trả lời đấy.
c. Tớ khoái bàn luận, đối thoại. Thầy cô và học trò cùng làm việc, đặt ra, giải quyết các tình huống khác nhau.

Kết quả Biểu quyết


Bạn thích làm việc với thầy cô nào dưới đây:
a. Chỉ cần giỏi chuyên môn.
b. Chuyên môn vững vàng, có phương pháp kích thích tư duy sáng tạo của học trò.
c. Chuyên môn vững, luôn khuyến khích, lắng nghe sinh viên trình bày ý kiến và sẵn sàng thừa nhận: Phần này tôi đang học hỏi từ các bạn.

Kết quả Biểu quyết


Lớp sắp có seminar, bạn sẽ:
a. Không quan tâm, không thích.
b. Chuẩn bị tài liệu qua qua, thầy hỏi thì có cái mà nói
c. Hào hứng chuẩn bị kĩ cả tài li̓ 9;u và… trang phục, làm sao để phần thuyết trình của mình hoàn hảo nhất.

Kết quả Biểu quyết


Đánh giá học lực của bạn:
a. Khá, giỏi
b. Trung bình
c. Kém

Kết quả