MeteorQueen
07-11-2006, 11:00 PM
Công trình cầu Nhật Tân bắc qua sông Hồng nối trung tâm Hà Nội với khu vực phía bắc thành phố đã được quyết định xây dựng từ năm 2001. Ngoài chức năng đảm bảo giao thông của một cây cầu, tính mỹ thuật của dự án này còn phải được đảm bảo ở một mức độ nào đó như là một biểu trưng cho kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long. Vì vậy, cả ba yếu tố tổng mức đầu tư, tính mỹ thuật và tính năng kỹ thuật của công trình sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào việc lựa chọn kết cấu nào cho công trình. Vậy, kết cấu cầu Nhật Tân sẽ được quyết định như thế nào?
http://www.giaothongvantai.com.vn/webplus/attachments/18472b8c18807398c75814327de3cd32-caunhattan.jpg
Báo cáo Nghiên cứu khả thi đầu tiên về dự án xây dựng cầu Nhật Tân được Công ty Daewoo E & C chuẩn bị từ tháng 2 năm 2001, đây là một phần trong Dự án Phát triển Đô thị mới Hà Nội do KOICA (Tổ chức hợp tác phát triển quốc tế Hàn Quốc) tài trợ. Bắt đầu tư năm 2002, các công ty tư vấn nước ngoài đã tiếp cận với UBND thành phố Hà Nội để nắm bắt các thông tin nhằm đề xuất các dịch vụ tư vấn cho dự án quan trọng này.
Tháng 9 năm 2005, Bộ GTVT trình Chính phủ phương án xây dựng cầu Nhật Tân theo mô hình cầu dây văng 5 cột tháp. Về phía cơ quan thực hiện dự án này là Ban quản lý dự án 85, sau hơn 4 năm tiến hành nghiên cứu các phương án, ngày 14 tháng 7 năm 2006 đã tổ chức mở thầu đề xuất kỹ thuật nhằm lựa chọn nhà tư vấn cho dự án này. Và cho đến nay sau 3 tháng tính từ ngày mở thầu, phía cơ quan đại diện chủ đầu tư vẫn chưa công bố tên của công ty tư vấn được chọn. Tuy nhiên, với phương án được chọn sẵn đó, các kỹ sư kết cấu cầu đã cho rằng với kết cấu đó, phương án được lựa chọn sẽ là kết cấu thép.
Nếu đó là những quyết định mang tính chỉ đạo, sẽ dẫn tới hai điều bất bình thường: một là hạn chế vai trò của công ty tư vấn thiết kế; hai là sự bất cập trong quyết định về kết cấu.
Điểm mâu thuẫn thứ nhất được thể hiện ở chỗ, đơn vị tư vấn thiết kế sẽ chỉ thể hiện vai trò trong một khuôn đã định sẵn mà không thể thể hiện vai trò giúp định hướng cho chủ đầu tư khi đưa ra những ý kiến về những mẫu kết cấu khác nhau làm tăng khả năng lựa chọn. Hay nói một cách khác, tư vấn thiết kế sẽ chỉ làm theo yêu cầu có sẵn của chủ đầu tư mà thôi.
Theo ý kiến của một số nhà tư vấn thì điểm mâu thuẫn thứ hai nằm ngay trong ý tưởng thiết kế khi chọn kết cấu thép bởi loại kết cấu này có nhiều điểm bất lợi trong xây dựng so với kết cấu bê tông. Một kỹ sư tư vấn người Nhật Bản (yêu cầu không nêu tên do tính nhạy cảm của vấn đề) đã cho biết có tới 4 điểm bất lợi của loại kết cấu thép so với kết cấu bê tông: Chi phí xây dựng cho cầu thép đắt hơn cầu bê tông; Trong quá trình xây dựng cầu thép có một số bất cập trong công tác bu lông cường độ cao, riêng công tác hàn và sơn thì hoàn toàn khó thực hiện trong điều kiện thời tiết ẩm ướt; Kết cấu cầu thép sẽ khiến hầu như toàn bộ vật liệu xây dựng phải nhập ngoại, trong khi đó cầu bê tông sẽ sử dụng chủ yếu các vật liệu sản xuất trong nước; So với kết cấu bê tông, việc phải duy tu định kỳ (từ 7 đến 10 năm một lần) sẽ khiến cho chi phí bảo dưỡng cầu thép vượt trội so với cầu bê tông.
Theo ý kiến từ một số nhà thầu chuyên xây dựng cầu trong nước thì việc lựa chọn kết cấu thép đã dường như gạt họ ra khỏi sự lựa chọn khi bắt tay vào xây dựng. Ngoài ra các yếu tố về tổng mức đầu tư, thời gian xây dựng cũng đã được kỹ sư cầu cho rằng kết cấu nhịp bê tông dự ứng lực liên tục rút ngắn gần 10%, tổng chi phí xây dựng cũng rẻ hơn 400 tỷ đồng so với kết cấu nhịp dầm thép.
Cũng cần nói thêm rằng, quyết định lựa chọn kết cấu nào cho công trình cầu Nhật Tân cũng đang trở thành một đề tài khá nóng trong giới học thuật bởi hiện đang có hai luồng ý kiến khác nhau: kết cấu thép và kết cấu bê tông dự ứng lực.
Theo ông Hoàng Hà, Phó giáo sư Tiến sỹ khoa học, Phó Trưởng khoa Công trình Đại học Giao thông vận tải thì giá thành công trình cũng là một trong những vấn đề rất cần phải tính đến trong quá trình đầu tư xây dựng. Người ta không thể nhắm mắt quyết định xây dựng một công trình có mức đầu tư lớn trong khi có thể có một công trình đó với mức đầu tư thấp hơn. Nhưng nếu chỉ quan tâm tới công năng của công trình mà không đưa ý tưởng kiến trúc vào khi thiết kế, rẻ đồng nghĩa với những công trình sẽ bị hậu thế phá bỏ.
“Các nhà thiết kế sẽ lựa chọn một kết cấu hợp lý nhất đối với một công trình cầu tuỳ thuộc vào các điều kiện cụ thể của công trình đó như kết cấu địa tầng, yêu cầu khẩu độ dầm. Nhưng dù bất kỳ loại kết cấu nào thì ngoài công năng của một công trình giao thông, người thiết kế nhất định phải đưa yếu tố kiến trúc vào ngay từ khi xây dựng ý tưởng thiết kế ban đầu. Vì thế sẽ không có bất kỳ một xu hướng nào mang tính áp đảo trong công tác xây dựng cầu, nhưng tại Việt Nam theo thống kế của tôi trong khoảng thời gian 20 năm trở lại đây có tới 95% số cầu được xây dựng là cầu có kết cấu bê tông cốt thép.”, ông Hà khẳng định.
Như vậy có thể thấy rằng với tất cả các yếu tố đem so sánh, nếu công trình được quyết định xây dựng, cả hai yếu tố quan trọng nhất là chi phí xây dựng và thời gian thi công, phương án sử dụng kết cấu bê tông đều thể hiện sự vượt trội. Quan trọng hơn, nếu dự án này được quyết định khởi công vào tháng 10 năm 2007, với thời gian thi công không thể ít hơn 36 tháng, việc hoàn thành công trình có kết cấu bê tông sẽ khớp với dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long.
Ngoài ra, một số kỹ sư tư vấn nước ngoài đang công tác tại Việt Nam cho rằng sẽ rất ý nghĩa nếu chủ đầu tư quyết định xây dựng theo kết cấu bê tông, việc Hà Nội kỷ niệm 1000 năm thành lập với biểu tượng cây cầu dây văng bê tông dự ứng lực liên tục lớn nhất thế giới.
http://www.giaothongvantai.com.vn/webplus/attachments/18472b8c18807398c75814327de3cd32-caunhattan.jpg
Báo cáo Nghiên cứu khả thi đầu tiên về dự án xây dựng cầu Nhật Tân được Công ty Daewoo E & C chuẩn bị từ tháng 2 năm 2001, đây là một phần trong Dự án Phát triển Đô thị mới Hà Nội do KOICA (Tổ chức hợp tác phát triển quốc tế Hàn Quốc) tài trợ. Bắt đầu tư năm 2002, các công ty tư vấn nước ngoài đã tiếp cận với UBND thành phố Hà Nội để nắm bắt các thông tin nhằm đề xuất các dịch vụ tư vấn cho dự án quan trọng này.
Tháng 9 năm 2005, Bộ GTVT trình Chính phủ phương án xây dựng cầu Nhật Tân theo mô hình cầu dây văng 5 cột tháp. Về phía cơ quan thực hiện dự án này là Ban quản lý dự án 85, sau hơn 4 năm tiến hành nghiên cứu các phương án, ngày 14 tháng 7 năm 2006 đã tổ chức mở thầu đề xuất kỹ thuật nhằm lựa chọn nhà tư vấn cho dự án này. Và cho đến nay sau 3 tháng tính từ ngày mở thầu, phía cơ quan đại diện chủ đầu tư vẫn chưa công bố tên của công ty tư vấn được chọn. Tuy nhiên, với phương án được chọn sẵn đó, các kỹ sư kết cấu cầu đã cho rằng với kết cấu đó, phương án được lựa chọn sẽ là kết cấu thép.
Nếu đó là những quyết định mang tính chỉ đạo, sẽ dẫn tới hai điều bất bình thường: một là hạn chế vai trò của công ty tư vấn thiết kế; hai là sự bất cập trong quyết định về kết cấu.
Điểm mâu thuẫn thứ nhất được thể hiện ở chỗ, đơn vị tư vấn thiết kế sẽ chỉ thể hiện vai trò trong một khuôn đã định sẵn mà không thể thể hiện vai trò giúp định hướng cho chủ đầu tư khi đưa ra những ý kiến về những mẫu kết cấu khác nhau làm tăng khả năng lựa chọn. Hay nói một cách khác, tư vấn thiết kế sẽ chỉ làm theo yêu cầu có sẵn của chủ đầu tư mà thôi.
Theo ý kiến của một số nhà tư vấn thì điểm mâu thuẫn thứ hai nằm ngay trong ý tưởng thiết kế khi chọn kết cấu thép bởi loại kết cấu này có nhiều điểm bất lợi trong xây dựng so với kết cấu bê tông. Một kỹ sư tư vấn người Nhật Bản (yêu cầu không nêu tên do tính nhạy cảm của vấn đề) đã cho biết có tới 4 điểm bất lợi của loại kết cấu thép so với kết cấu bê tông: Chi phí xây dựng cho cầu thép đắt hơn cầu bê tông; Trong quá trình xây dựng cầu thép có một số bất cập trong công tác bu lông cường độ cao, riêng công tác hàn và sơn thì hoàn toàn khó thực hiện trong điều kiện thời tiết ẩm ướt; Kết cấu cầu thép sẽ khiến hầu như toàn bộ vật liệu xây dựng phải nhập ngoại, trong khi đó cầu bê tông sẽ sử dụng chủ yếu các vật liệu sản xuất trong nước; So với kết cấu bê tông, việc phải duy tu định kỳ (từ 7 đến 10 năm một lần) sẽ khiến cho chi phí bảo dưỡng cầu thép vượt trội so với cầu bê tông.
Theo ý kiến từ một số nhà thầu chuyên xây dựng cầu trong nước thì việc lựa chọn kết cấu thép đã dường như gạt họ ra khỏi sự lựa chọn khi bắt tay vào xây dựng. Ngoài ra các yếu tố về tổng mức đầu tư, thời gian xây dựng cũng đã được kỹ sư cầu cho rằng kết cấu nhịp bê tông dự ứng lực liên tục rút ngắn gần 10%, tổng chi phí xây dựng cũng rẻ hơn 400 tỷ đồng so với kết cấu nhịp dầm thép.
Cũng cần nói thêm rằng, quyết định lựa chọn kết cấu nào cho công trình cầu Nhật Tân cũng đang trở thành một đề tài khá nóng trong giới học thuật bởi hiện đang có hai luồng ý kiến khác nhau: kết cấu thép và kết cấu bê tông dự ứng lực.
Theo ông Hoàng Hà, Phó giáo sư Tiến sỹ khoa học, Phó Trưởng khoa Công trình Đại học Giao thông vận tải thì giá thành công trình cũng là một trong những vấn đề rất cần phải tính đến trong quá trình đầu tư xây dựng. Người ta không thể nhắm mắt quyết định xây dựng một công trình có mức đầu tư lớn trong khi có thể có một công trình đó với mức đầu tư thấp hơn. Nhưng nếu chỉ quan tâm tới công năng của công trình mà không đưa ý tưởng kiến trúc vào khi thiết kế, rẻ đồng nghĩa với những công trình sẽ bị hậu thế phá bỏ.
“Các nhà thiết kế sẽ lựa chọn một kết cấu hợp lý nhất đối với một công trình cầu tuỳ thuộc vào các điều kiện cụ thể của công trình đó như kết cấu địa tầng, yêu cầu khẩu độ dầm. Nhưng dù bất kỳ loại kết cấu nào thì ngoài công năng của một công trình giao thông, người thiết kế nhất định phải đưa yếu tố kiến trúc vào ngay từ khi xây dựng ý tưởng thiết kế ban đầu. Vì thế sẽ không có bất kỳ một xu hướng nào mang tính áp đảo trong công tác xây dựng cầu, nhưng tại Việt Nam theo thống kế của tôi trong khoảng thời gian 20 năm trở lại đây có tới 95% số cầu được xây dựng là cầu có kết cấu bê tông cốt thép.”, ông Hà khẳng định.
Như vậy có thể thấy rằng với tất cả các yếu tố đem so sánh, nếu công trình được quyết định xây dựng, cả hai yếu tố quan trọng nhất là chi phí xây dựng và thời gian thi công, phương án sử dụng kết cấu bê tông đều thể hiện sự vượt trội. Quan trọng hơn, nếu dự án này được quyết định khởi công vào tháng 10 năm 2007, với thời gian thi công không thể ít hơn 36 tháng, việc hoàn thành công trình có kết cấu bê tông sẽ khớp với dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long.
Ngoài ra, một số kỹ sư tư vấn nước ngoài đang công tác tại Việt Nam cho rằng sẽ rất ý nghĩa nếu chủ đầu tư quyết định xây dựng theo kết cấu bê tông, việc Hà Nội kỷ niệm 1000 năm thành lập với biểu tượng cây cầu dây văng bê tông dự ứng lực liên tục lớn nhất thế giới.